Awdur: John Hubert Page 1 of 4

PWYLLGOR CARNIFAL PENCADER

Mae Pwyllgor Carnifal Pencader yn falch o gyhoeddi i ni fedru prynu dau ddiffibriliwr ar gyfer pentref Pencader gyda’r arian a godwyd yn ystod carnifal 2018. Cyfanswm cost y ddau ddiffibriliwr oedd £2800, a lleolwyd un gyferbyn â Thafarn y Beehive a’r llall ar wal siop y Premier er mwyn cynnig mynediad i’r unedau yn nau begwn y pentref.

Wedi cael seibiant yn 2019 rydym yn falch o gyhoeddi y byddwn yn cynnal Carnifal Pencader eto eleni ar ddydd Sadwrn 1 Awst 2020. Cynhelir ein Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol am 7.30 nos Fercher 5ed Chwefror ym Mhafiliwn Pencader a hoffem wahodd unrhyw un sydd â diddordeb i’n helpu i drefnu’r carnifal eleni i ddod.

Movin Monkeez

Cystadleuaeth Pasg P.I.D.A

Painting competition

BWRW BOL

Ebrill 2020

Hwn yw y 100ed rhifyn o Clecs Bro Cader. Hoffe y Pwyllgor ddiolch yn ddifuant i bawb sydd wedi cyfrannu mewn unrhyw ffordd i’n cynothwyo ni y gyrraedd y garreg filltir yn ein hanes – y pwyllgorau niferus gyfrannodd adroddiadau ynglyn a’i gweithgareddau, y cyfieithwyr, yr hysbysebwyr, y detholwyr, yr argraffwyr ac yn olaf y dosbarthwyr dewr a fyddai yn mynd allan ym mhob tywydd. Fel mae perthnasedd Clecs yn dod yn amlwg, mae y rhifau ac amrywiaeth yr hysbysebwyr wedi dod yn fwy amryfal – llywodraeth leol, cwmniai teithio a gwahanol fusnesau. Heb gefnogaeth a chyllid oddiwrth Bwyllgor Cymunedol Statkraft byddai yn anodd dychmygu sut fyddai cyflawni 100 o rifau. Unwaith yn rhagor diolch i chwi am ymddiried eich fydd ynom i allu cyflwyno y 100 rhifyn nesaf ar eich rhan.

Sylwadau i’r Stuart Wilson Ffon 384709

Chwefror 2020

Ac felly dechreuad blwyddyn arall ac ar ol yr holl gynherddau a digwyddiadau eraill cychwynwn ar gyfnod o wrthesgyn. Diolch i’r holl drefnywyr ar cyfranwyr a roddodd gymaint o ddiddanwch a phleser i’r rhai a’u mynychodd. Yr arfer ymysg rhai o’r ffoaduriaid dros rhyw dair blynnedd ddiwethaf i’w ail-enwi eu tai i rhywbeth hollol amrhiodol a chyda dim ystyriaeth i’w darddiad Cymreig, swyngyfaredd na hanes. Mae hyn yn arwydd cyntaf o waeth i ddod mewn dulliau eraill, o newid y tirluniad, diwreiddio coed ac hyd yn oed cynhyrfu am grymachau ar yr heol neu rwystrau eraill er mwyn llesteirio y teithiwr. Mae na groeso i ffoaduriaid and rhowch gymorth i’r gymuned chi wedi dewis symud iddo i’w gwneud yn gymuned gryfach. Nid yw gwneud dim yn opsiwn anwesol. Sylwebodd neb ar absennoldeb Slot Duw yn y rhifyn olaf; cymeraf drwy hyn yr ensyniad fod na bechaduriaid yn ein mysg.

Sylwadau i’r Stuart Wilson Ffon 384709

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

This Small Corner Os hoffech brynu copi o lyfr Steve Dubé ar hanes Pencader, mae rhai copïau ar gael yn Llwyngwen. Y pris gwreiddiol oedd £9.99, ond gellwch ei prynu am £7.50. Ffoniwch Stuart os hoffech brynu copi. Sylwadau os gwelwch yn dda i Golygydd – ebost: editor@ffermffynnonwen.plus.com neu Stuart Wilson – ffôn: 01559 384709

Sefydliad y Merched Pencader

Rydym wedi mwynhau’r ddau gyfarfod diwethaf yn fawr iawn.

Methodd ein siaradwr mis Chwefror a dod, ond cawsom sgwrs ddiddorol gan Mary am ei hen ewythr, John Pryce Jones (Wncwl Jack). Cafodd Wncwl Jack ei fagu gan ddwy fodryb ym Mhencader ac aeth i’r ysgol leol. Roedd yn glyfar iawn ac aeth ymlaen i astudio Cemeg Organig ym Mhrifysgol Aberystwyth. Yn ystod y Rhyfel Byd cyntaf, daeth Wncwl Jack yn Is-Lefftenant yn y Llynges, wedi’i leoli yn Orkney. Yn 1919, dychwelodd i’r brifysgol i astudio Cemeg, gan fynd ymlaen i fod yn ddarlithydd ac yna’n ymchwilydd. Ymddeolodd John Pryce Jones i Orllewin Cymru.

Yn ôl ein harfer, buom yn dathlu Dydd Gŵyl Dewi gyda chinio blasus a chyfarfod yng Ngwesty’r Porth ym mis Mawrth.

Ym mis Ebrill bydd Davina Watson yn rhoi sgwrs ar Wisgoedd o oes Fictoria.

Byddwn yn ymweld â Marchnad y Fenni gyda Bysiau Cwm Taf ym mis Mai.

Felly, mae gennym lawer i edrych ymlaen ato yn yr ychydig fisoedd nesaf!

Rydym yn cwrdd yn y Pafiliwn am 2:00pm ar ddydd Mawrth cyntaf y mis. Mae croeso i chi ddod draw. Byddem yn falch o’ch gweld.

Grŵp Adfywiad Pencader a’r Cylch

Allech chi ein cefnogi ni?

Mae Grŵp Adfywiad Pencader a’r Cylch yn eiddgar i gael mwy o bobl a fydd yn cefnogi’i weithgareddau.

Gallwch ddarllen Adroddiad y Cadeirydd ar gyfer 2019 YMA.

Bydd y cyfarfod nesaf ar ddydd Llun 16fed Mawrth am 7:30 pm.

Dewch ymlaen os gwelwch yn dda. SYLWCH OS GWELWCH YN DDA “Mae angen dosbarthwyr Clecs ym mhentref Pencader – os ydych yn hoffi cerdded a chwrdd a phobl ac am helpu cysylltwch a Jane ar 01559 384187 neu Stuart ar 01559 384709” Mae ein cyfarfodydd yn cael eu cynnal ar y drydedd nos Lun yn y mis yn y Pafiliwn, Pencader, am 7:30 yh. Os hoffech ymuno a’r Grŵp, dewch draw i’r cyfarfod nesaf – a gynhelir am 7.30 yn y Pafiliwn ar y trydydd dydd Llun o’r mis. 

Chwefror 2020

Mae yna ychydig o gwynion wedi dod i law ynglyn ag un erthygl yn y rhifyn diwethaf o Clecs, cytunwyd bod rhaid gwneud yn eglur drwy y Clecs Bro Cader bob y barn a fynegir yn farn yr ysgrifennwr/ysgrifennwraig ac nag y Pwyllgor na’r tim golygu. Mae gan y weplyfr gymunedol 345 o aelodau, 30 yn fwy na’r mis diwethaf. Mae Stuart a Chris yn gwneud ymholiadau ynglyn a hirio’r ysgol fel lleoliad ar gyfer y Sioe Ardd a Hwyl ym mis Medi, gan fod y pafiliwn yn rhy fach. Mae angen cyfarfod i drefnu rhaglen.

Os hoffech ymuno â’r Grŵp, dewch draw i’r cyfarfod nesaf – a gynhelir am 7:30 yn y Pafiliwn ar y trydydd dydd Llun o’r mis.

Ionawr 2020

Dechreuwyd y noswaith gyda’r Cyfarfod Blynyddol,darllenodd Stuart Adroddiad y Cadeirydd (gweler gopi ar wefan Pencader.org) a diolchodd i bawb am ei cymorth yn ystod y flwyddyn. Nid oedd dim enwebiadau ar gyfer newid swyddogion, felly cynnigiwyd ac eiliwyd i gadw y swyddogion fel ag y maent. Dilynodd y cyfarfod misol arferol. Mae Morgan wedi cyfarfod gyda Keith a Jane ac mae yn hapus i gynorthwyo gyda Clecs Bro Cader. Angen awgrymiadau ar gyfer y 100ed rhifyn yn Ebrill. Mae yna broblem wedi bod wrth ymweld ar fersiwn Gymraeg or wefan, mae Emma wedi neud trwsiad dros dro. Tynnwyd sylw at y ffaith nad yw Cofnodion y Plwyf bellach yn cael eu cadw yn y Llyfyrgell Genedlaethol, maent wedi eu dychwelyd i’r Plwyf. Maent ar gael yw archwilio yn y Ficerdy Llanfihangel am bris o £22 yr awr.

Rhagfyr 2019

Estynnwyd croeso gwresog i Morgan Jones o Gwyddgrug a oedd wedi ei weld yn Clecs; mae angen aelodau newydd bywiog gyda syniadau ffres. Cafodd rhifyn Rhagfyr o Clecs ei argraffu a dosbarthu mewn amser cofnodol; mae na lawer o adborth wedi ei dderbyn ynglyn a’r lliw ychwanegol ar drefn cryno. Fydd na ddim beirniadu swyddogol ar y Goleuadau Nadolig eleni. Trafodwyd cyflwr yr heol heibio fferm y Banc ac mae wedi ei hysbysu i Cynghoryddes Linda Evans. Wedyn rhoddodd John Hubert gyflwyniad diddorol o luniau a fideos o wahanol safleoedd yn y gymuned ‘roedd wedi eu tynnu gan camera dron. ‘Roedd mannau cyfarwydd yn edrych mor wahanol o uwchben ar manylion mor glir.

Os hoffech ymuno â’r Grŵp, dewch draw i’r cyfarfod nesaf – a gynhelir am 7:30 yn y Pafiliwn ar y trydydd dydd Llun o’r mis.

Tachwedd 2019

Cadeirywyd y cyfarfod gan Stuart Wilson. Mae na amryw wedi cymryd fyny hysbysebu yn y Clecs sydd yn cynothwyo gyda cylludo y gost ychwanegol y tudalennau lliw. Mae’r wefan wedi ei diweddaru ac mae rhaglen Eisteddfod Llanfihangel-ar-Arth 2020 ar gael i’w ddadlwytho. ‘Roedd cefnogaeth y gymuned yn y gwasanaeth a’r Sul y Cofio yn Tabernacl yn siomedig, angen gwell hysbysebu a’r gyfer y flwyddyn nesaf er mwyn i ei hyrwyddo.

 

 

 

 

 

 

 

Clecs Bro Cader

CBC100Cylchlythyr cymunedol ar gyfer ardal Pencader sy’n cynnwys

Mae fersiwn ar-lein o’r rhifyn diweddaraf ar gael yma

EISTEDDFOD LLANFIHANGEL-AR-ARTH A’R PLWYF

EISTEDDFOD

 LLANFIHANGEL-AR-ARTH A’R PLWYF

 DYDD SADWRN

 Chwefror 29 2020

yn dechrau am 10:30

 Neuadd yr Ysgol

LLANFIHANGEL-AR-ARTH

 RHAGLEN Y DYDD

 Llywyddion

Mr & Mrs Mansel Griffiths,

Anwylfan, Llanfihangel-ar-arth

 Mynediad ar y dydd – plant £1, oedolion £4, Aelodau Côr/Parti £1

 Entrance on the day – children £1, adults £4, Members of a Choir / Party £1

CLICIWCH YMA i weld y rhaglen lawn. (Word.doc)

Digwyddiad Nesaf Clwb Hanes Lleol

Ym mis Tachwedd daeth John Jones i siarad am Hanes Ffair Rhos. Mae’r enw’n dod o’r ffair a gynhaliwyd gan fynachod Abaty Ystrad Fflur ar y rhostir. Yn ddiweddar daeth hi’n ffair gyflogi. Yn ogystal ag amaeth, yn arbennig magu defaid, roedd yr ardal yn enwog am ei mwynwyr a oedd yn cloddio am blwm. Nhw oedd yn gyfrifol am ddatblygiad y pentref. Yn ystod ei hanes mae’r gymuned wedi bod yn adnabyddus am eu beirdd. Aeth John Jones ymlaen i ddisgrifio nifer o’r cymeriadau a oedd yn arfer byw yn yr ardal.

Cyflwynodd Dr John Davies hanes O T Jones i ni ym mis Rhagfyr. Cafodd ei eni yn 1878 yn Fferm Plasnewydd a symudodd i fyw ym Meulah, yn ardal Castell Newydd Emlyn, wedyn Blaenffynnon. Mynychodd ef yr ysgol leol tan ei fod yn 15 oed pan aeth i Ysgol Ramadeg Pencader. Ar ôl graddio o Brifysgol Aberystwyth yn 1899 symudodd i Goleg y Drindod, Caergrawnt, lle mai Daeareg oedd un o’i bynciau. Ymunodd a’r Arolwg Daeareg Prydain yn 1903 ac wedyn cafodd ei benodi fel yr Athro Daeareg cyntaf yn Aberystwyth yn 1910. Gwnaeth nifer o astudiaethau gwreiddiol yn ei faes yng Nghymru a chafodd ei ethol fel Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol yn 1926. Daearegwyr enwog fu ef a gafodd yrfa ddisglair hir. Bu farw yn 1967.

Chwefror 6ed: Bydd Einion Gruffydd yn siarad (yn Gymraeg) am Radio a Theledu.

Mawrth 5ed: Bydd Mary Thomason yn dweud wrthym ni am hanes John Pryce Jones, mab hynod Pencader (yn Saesneg).

Ebrill 23ain: Bydd y Parch Eileen Davies, Gwndwn, yn cyflwyno ‘Dyma fi’ (yn Gymraeg).

Cynhelir y cyfarfodydd yn Neuadd yr Ysgol, Llanfihangel, am 7:30yh. Mynediad ydy £3 sy’n cynnwys lluniaeth a raffl.

Croeso cynnes i bawb.

Nodiadau o Sied yr Ardd

Chwefror Nodiadau

Nawr bod dathliadau’r Nadolig drosodd a’r Flwyddyn Newydd wedi hen gychwyn, mae’n amser da i ddechrau meddwl am y tymor sydd i ddod yn yr ardd.

Mae sglodion yn ‘fwyd cysur’ y byddwn yn ei fwynhau’n fawr yn ystod y gaeaf, ac rwy’n siŵr y bydd llawer o ddarllenwyr yn cytuno, ac yn cael pleser o fwyta ambell blatiaid o’r pryd poblogaidd o datws. Mae sglodion, wrth gwrs, yn cael eu gwneud o datws, sy’n un o’r cnydau llysiau mwyaf amlbwrpas.

Mae yna lawer o wahanol fathau o’r ‘daten’ gyffredin. Mae Old Gumboot wedi tyfu nifer o’r dwsinau o amrywiaethau sydd ar gael i arddwyr roi cynnig arnynt.

Mae’r mathau sy’n aeddfedu’n gynnar fel arfer yn cael eu rhannu’n ddau grŵp, y cynnar neu’r ail gynnar, sy’n cymryd tua 14-16 wythnos o blannu i gynaeafu, mae hyn wrth gwrs yn dibynnu ar y tywydd ac nid yw’n rheol ddigyfaddawd. Mathau cyntaf profedig yw’r ‘Rocket’ sef y cynharaf neu’r ‘Casablanca’ sydd â chroen gwyn iawn a chnawd hufennog.

Mae’r mathau ail gynnar yn cymryd ychydig yn hirach i aeddfedu, y mathau o bwys yw’r ‘Maris Peer’ sy’n gnydiwr da, neu beth am roi cynnig ar ‘Kestrel’, math wobrwyedig gyda blas da ‘hen ffasiwn’ ac egin porffor.

Mae yna ddewis llawer ehangach o’r prif fathau o gnydau, mae rhain angen cyfnod tyfu hirach, sy’n golygu cynaeafu’n hwyrach a’i storio ar gyfer y gaeaf. Mae’n debyg mai ‘Maris Piper’ yw’r daten fwyaf poblogaidd ac a dyfir yn eang ar gyfer gwneud sglodion, ac mae’r siopau sglodion yn hoff iawn ohoni.

Mae ‘Cara’ yn dda mewn hafau sych gan ei bod yn medru gwrthsefyll sychder a rhai o’r afiechydon tatws cyffredin. Os yw’n well gennych daten croen coch, mae’n bosib mai’r ‘Desiree’ yw’r un i chi.

Mae yna rai mathau newydd o’r math ‘Sarpo’ sydd, yn ôl pob son, yn gallu gwrthsefyll clwy’r tatws, sy’n broblem yma yng Ngorllewin Cymru, lle mae’r atmosffer yn fwy llaith nac mewn rhannau eraill o’r wlad.

Beth am roi cynnig ar dyfu amrywiaeth gwahanol eleni? Mae yna ddewis eang ar gael yn eich siop arddio leol, yn barod i’w plannu allan ym mis Mawrth/Ebrill, gan edrych ymlaen at eich bowlen o sglodion cartref eich hunan!

Garddio Hapus

Old Gumboot

Rhagfyr Nodiadau

Mae Old Gumboot yn dwli ar hen offer amaethyddol ac yn hoff iawn o ymweld â sioeau sy’n dangos hen beiriannau. Rydym yn ffodus yn y rhan yma o Orllewin Cymru i gael sawl sioe a diwrnodau gwaith hen beiriannau yn ystod y tymor. Mae tywydd ffafriol 2019 wedi bod yn garedig i’r trefnwyr a’r ymwelwyr i’r digwyddiadau yma. Ym mis Mehefin cynhelir y Sioe bwysig gyntaf a drefnir gan y ‘Towy Valley Vintage Club’ ym maes sioe Pontargothi, mae’r sioe bob amser yn cynnig nifer dda o beiriannau ysgubor, llawer ohonynt yn gyrru – setiau cneifio defaid, generaduron, pympiau dŵr, torwyr gwreiddiau ac ati, sef eu gwaith yn y dyddiau cynt. Mae yna hefyd hen dractorau, ceir clasurol a hen, a llu o beiriannau eraill yn cael eu dangos. Ychydig yn ddiweddarach yn y flwyddyn mae sioe hen bethau Dyffryn Teifi, a gallwch weld arddangosfa enfawr o hen dractorau (dros 100 fel arfer) ynghyd â cheir clasurol, cerbydau masnachol, drymiau dyrnu, byrnwyr ac ati, a stondinau ‘Auto jumble’ sy’n ffynhonnell dda am ddarnau sbar sy’n anodd eu darganfod. Yn hwyrach yn y tymor cynhelir diwrnod gwaith vintage Camrose yn Sir Benfro. Cynhelir y sioe yma ar gaeau mawr lle cynaeefir y llafur gan ddefnyddio hen rwymwyr a dyrnwyr medi, gosodir drwm dyrnu i wahanu’r grawn o’r gwellt, yn aml yn cael ei bweru gan injan dynnu stêm neu hen dractor. Gwelir tractorau, ceffylau ac erydr yn troi’r sofl gwellt, yn cael ei dilyn gan offer eraill i dorri’r pridd i greu gwely hadau er mwyn paratoi ar gyfer ailhadu. Cynhelir sioe waith Talgarreg ym mis Medi; mae’r digwyddiad yma’n ymgorffori sioe gynnyrch mewn pabell fawr ar wahân. Mae tractorau gweithio a statig hefyd i’w gweld yma, ynghyd a chasgliad mawr o dractorau ac injans ysgubor. Eleni gwelwyd 2 beiriant dyrnu yn gweithio, wedi’u gyrru gan dractorau lleol, un Field Marshall ac un Fordson Major, y ddau o’r 1950au. ffordd draddodiadol, tatws a gasglwyd gan fyddin o godwyr, a’u gwerthu i’r cyhoedd. Fel y gwelwch rydym yn ffodus i gael toreth o ddigwyddiadau yn yr ardal trwy gydol y tymor. Rhwng y sioeau ceir clasurol, teithiau tractor i godi arian, ac ‘Autojumbles’, mae rhywbeth o ddiddordeb i selogion hen bethau yn cael ei gynnal bron pob penwythnos drwy’r tymor. Efallai y dylai’r Hen Gumboot fynychu un o’r arwerthiannau lleol niferus yn yr ardal i ddod o hyd i ‘drysorau’ i’w harddangos yn y sioe leol! Bydd yn rhaid i fi fynd yn ôl i’r ardd y tro nesaf, ond mae’r ddaear yn soeglyd ar hyn o bryd!

Old Gumboot

Hydref Nodiadau

Bob blwyddyn tua’r adeg yma, pan mae’r planhigion yn y gwely blodau’n dal i edrych yn dda, mae’r postmon yn gollwng llwyth o gatalogau bylbiau trwy’r blwch llythyrau, a dyma’r adeg y sylweddolwch yn sydyn bod yr haf yn dod i ben, a bod angen i chi ganolbwyntio ar ddewis bylbiau i flodeuo’r gwanwyn nesaf. Bylbiau cennin Pedr a narsisws yw’r mathau mwyaf poblogaidd ar gyfer plannu yn ein gerddi, a nhw mae’n debyg yw’r bylbiau mwyaf rhwysgfawr o fylbiau’r gwanwyn, ac eithrio’r teulu tiwlip efallai. Yr hydref yma, rwy’n bwriadu plannu cennin Pedr sy’n tyfu’n weddol fyr, a elwir ar lafar yn ‘cennin Pedr Dinbych-y-pysgod’ (Narcissus Obvallaris). Nid yw’r math yma ar gael mor eang â rhai mathau, ond mae’n genhinen Pedr bach gwych, sy’n ddelfrydol ar gyfer naturoli mewn ardaloedd o laswellt lle mae’n edrych yn fwy naturiol. Os na allwch eu cael yn lleol gellir eu canfod ar-lein yn www.dutchbulbs.co.uk. Gallwch fod yn ddigon ffodus i ddod o hyd i’r amrywiaeth Narcissus Lobularis (y Cennin Pedr Lenten), sy’n berl o blanhigyn sydd yn ymdebygu’n agos iawn i’n cennin Pedr gwyllt. Dyma un o ddim ond llond llaw o gennin Pedr sy’n frodorol i’r DU, a dywedir taw dyma’r blodyn a ysbrydolodd linellau enwog y bardd Wordsworth. Credaf fod y mathau llai yma, sy’n llai swagar, cystal a rhai o’r mathau mwy modern, sy’n tueddu, yn fy marn i, i edrych bron yn ‘artiffisial’. Mae carped o grocws yn eu blodau yn olygfa i’w chroesawu’n gynnar yn y gwanwyn. Mae crocws yr un mor dda wedi’u plannu mewn border neu mewn lleoliad glaswelltog, ond cofiwch na fyddwch yn gallu torri’r lawnt lle maent yn tyfu, a all wneud i’r ardal edrych yn flêr nes eu bod wedi marw yn hwyrach yn y gwanwyn. Mae crocws yn fylbiau llai, ac yn gymharol rad, sy’n eu gwneud yn hawdd eu plannu mewn swmp, i greu llifoedd trawiadol o’r holl liwiau amrywiol sydd ar gael. Wrth gwrs mae yna lawer mwy o fylbiau sy’n blodeuo yn y gwanwyn ar gael o’ch siop arddio leol neu gyflenwr arlein. Nawr yw’r amser i blannu’r mwyafrif o rywogaethau, yn ddelfrydol cyn i’r tywydd droi yn rhy oer a gwlyb. Ceisiwch bob amser gael bylbiau sy’n cael eu tyfu yn y DU, gan fod mwy a mwy yn cael eu tyfu yma nawr. Hefyd gwnewch yn siŵr bod y bylbiau wedi eu tyfu’n fasnachol, ac nid wedi eu casglu o’r gwyllt. Gobeithio y gwnewch lwyddo i gynhyrchu sioe drawiadol y gwanwyn nesaf yn eich borderi a’ch potiau.

Garddio Hapus,

Old Gumboot

Page 1 of 4

Powered by WordPress & Theme by Anders Norén