Categori: Uncategorised

First World War Treasure

Ennillodd un o wynebau cyfarwydd Pencader cynulleidfa cenedlaethol yn ddiweddar pan ymddangosodd a’r amser pennaf y teledu. Gwelwn Ruth Lewis yn aml o amgylch y pentref gyda ei chi Vincent, ond ym mis Mai ymaddangosodd ar BBC’s Antique Roadshow gyda item unigrhyw o hanes yn y teulu.

Mynychodd Ruth ymweliad tim y Roadshow yn y Gerddi Botaneg haf diwethaf gan fynd a chwpan bach arain wedi ei ysgythru a oedd wedi bod yn nwylo y teulu ers dros canrif. Gafaelodd y cwpan yn syth yn llygad Duncan Campbell, ond y stori tu cefn i’r cwpan sicrhaodd bydde yn ymddangos yn y darllediad a wyliwyd gan agos i 8 miliwn.

Disgrifiodd Ruth sut y cafodd y cwpan – sydd yn eiddo i’w mam Mary Thomason Bryndelyn – ei ddarganfod gan ei hen tadcu, Henry Morris, yn y ffosydd yn Ypres amser y rhyfel Byd Cyntaf. “Cafodd afael ynddo yn y ffos yn y mwd, felly ‘roedd yn frwnt ac arswydus yr olwg.” dywedodd Ruth wrth yr arbennigwr syfrydlon. “’Roedd wedi ei ddefnyddio fel cwpan i eillio tra yn y rhyfel.”

Aeth Ruth ymlaen i ddweud fel daeth y cwpan adref gan ei hen ddatcu a bron gorffen yn y bin spwriel. “Pan ddaeth adref ‘roedd mamgu yn clirio allan y bag pan ddaeth ar draws y cwpan a dywedodd ‘Beth yw hwn’ a dywedodd yntau ‘Fi ddim yn gwybod, tafla i ffwrdd, fi wedi bod yn ei ddefnyddio fel cwpan i eilio.’”

Beth bynnag doedd Mary, gwraig Henry, ddim mor siwr, eglurodd Ruth. Dywedodd hi “Fi yn meddwl mae cwpan arian yw” felly glanhaodd ef a phan ganwyd fy mam yn 1942 rhoddwyd y cwpan iddi fel anrheg bedydd. Mae yn dal gan fy mam adref yn y cwpwrdd tsieina.

‘Roedd Duncan yn amlwg wedi ei blesio gan siwrne y cwapn. “Diodlestr bach a all fod wedi ei wneud yn ond yn Ffrainc” eglurodd. “Felly, palodd eich hen dadcu hwn allan o’r mwd yn Ypres? Mwy na thebyg’roedd yn eiddo i Ffrancwr. ‘Roedd yn un o ffosydd y Ffrancwyr?”

Dywedodd Ruth wrtho fel ‘roedd y teulu wedi tybio mae cwpan gwarthol oedd, ond eglurodd Duncan fod cwpannau o’r math yma, yn Ffrainc , ym aml yn cael ei rhoi fel anrhegion bedydd. “Ar y blaen mae wedi ei ysgythru gydag enw, efallai y milwr o’r rhyfel cyntaf a gollodd ef, dywedodd wrth Ruth. “Felly mae wedi ei ailgylchu fel cwpan eillio, ac ail gylchu eto. Mae wedi ei ddefnyddio fel anrheg bedydd, yn ol i’r gwreiddiol.”

“Er yr hanes anhygoel i’r cwpan does dim angen i chi, yn anffodus, ei ysiwrio. Y gwir yw” dywedodd Duncan “does dim gwerth iddo, nid arian yw ond electroplatearian blat.”

Er hynny pwysleisiodd fod mwy nag un ffordd o werthiannu item. “Mae hwn yn esiampl gwych o hynafolyn, hen item nad yn angenrheidiol o werth ond yn werthfawr dros ben.”medddai. “Dyma’r hanes gorau am item fi wedi ei glywed ers amser maeth, mae yn eithaf teimladwy.

Dywedodd y Ruth balch “Bydd fy mam yn hapus dros ben.”

Help! Coronavirus Covid-19

Ysgol Gymunedol Cae’r Felin

Am y tro cyntaf erioed nid oes gen i newyddion o lwyddiant na weithgareddau i nodi o bethau a gwblhawyd o fewn yr ysgol. Ers diwedd Mawrth mae drysau’r ysgol wedi bod ar gau, bwrlwm y disgyblion wedi diflannu ond tu ol i ddrysau mae’r gwaith a’r bwrlwm yn parhau.

Uchafbwynt unrhyw wythnos i ni fel staff yr ysgol yw derbyn fideos neu luniau o’r disgyblion yn cwblhau tasgau neu weithgareddau – cadwch nhw i ddod blantos bach.

Mae cadw mewn cysywllt yn bwysig iawn i ni yn Cae’r Felin. Dros y Pasg fe wnaeth y staff gynhyrchu fideo – neges i’r holl blant ac wrth gwrs i ddymuno Pasg hapus. Y nod yw ceisio helpu ein rhieni gymaint a phsoibl trwy rannu syniadau a gwefannau neu lincs defnyddiol. Trwy alwadau ffon gobeithio ein bod yn medru datrys unrhyw bryderon neu broblemau.

Nid yw’r staff yn segur o bell ffordd. Maent yn darparu gweithgareddau addas i’w cwblhau adref a’r plant yn cwblhau y tasagu y neu tro a’i rhoi ar lwyfan fel gall yr athrawon farcio a bod o gymorth. Maent yn sgyrsio gyda rhieni a disgyblion trwy alwadau ffon ac wrth gwrs maent hefyd y neu troy n gofalu am blant ein gweithwyr allweddol a plant bregus mewn canolfannau hwb – rhai yn Carreg Hirfaen a’r gweddill yn Ysgol Y Ddwylan.

Arhoswn yn wythnosol am negeseuon y cynulliad o ran ein hysgolion ond yn sicr ni fydd unrhyw ysgol yn agor heb sicrhau ei fod yn ddiogel ac yn bwrpasol yn ystod yr amser rhyfedd yma. Edrychwch ymlaen i weld yr ysgol yn llawn siarad a’r iard yn llawn chwerthin a chwarae. Daw eto haul ar fryn ac edrychaf ymlaen at adrodd a dathlu unwaith yn rhagor.

Diolch i’r holl staff a’r rhieni am yr holl gefnogaeth ac amynedd.

Diolch yn Fawr Iawn

Gair byr gan obeithio eich bod yn cadw’n ddiogel ac yn iach yn y cyfnod rhyfedd o anodd hwn. Mae Covid 19 wedi newid ein byd ac er yr holl rhwystrmae wedi rhoi cyfle i ni fyfyrio a gweld gwerthoedd. Nifer fawr yn gorfod bod yn gaeth i’w Cartref tra bod eraill yn ddewr ac wedi gorfod mynd i’w gwaith yn ddyddiol er ein lles ninnau.

Diolch o galon i aelodau’r Gymuned sydd wedi bod yn Gwirfoddoli a chynorthwyo yn ystod y cyfnod hwn. Mae eich cyfraniad yn werthfawr a diolch yn fawr i chi gyd, rydych wedi arwain y ffordd er budd gofal ein pobl. Mae bod yn garedig i’n gilydd a chymryd yr amser i weud “Shwd mae” yn gymaint o gysur ac yn lloni calon – gallwn ni i gyd fod yn falch o’n hymdrechion er lles eraill.

Beth bynnag sydd o’n blaen yn y dyfodol rhaid cofio am y Gwasanaethau Gymunedol a’r Busnesau lleol sydd wedi bod yn asgwrn cefn ein Cymuned. Mawr hyderaf y byddwn i gyd yn parhau i gefnogi a gweld gwerth ein cyfleusterau gwerthfawr lleol a na ddylir byth eu derbyn yn ganiataol.

Wedi’r storm hon “Mi ddaw eto haul ar fryn” a byddwn ni gyd eto yn ein tro yn cael y pleser o gymdeithasu gyda’n gilydd.

Yn y cyfamser os oes angen rhywbeth arnoch cofiwch cysylltu a mi ar y rhif arferol 07792 199161 neu trwy ebost

LDaviesEvans@sirgar.gov.uk

Cofion cynhesaf a chadwch yn ddiogel.

Linda Evans (Cynghorydd)

GALW HOLL CELFLYNNWYR A CHREFTWYR

Gan fod nosweithiau y gaeaf yma mae yn amser bwrw ati yn ei stiwdios, gweithdaia a.y.b i gynyrchu eitmau i’w harddangos yn y SIOE ARDD A CHREFT mis Medi nesaf ym Mhencader.

Eto fydd “Gwobr Jane Billington”, yn y dosbarth item mwyaf gwreiddiol mewn unrhyw gyfrwng, felly pam na geisiwch un neu fwy o itemau chi wedi ei gwneud.

Rhoddodd y dosbarth hwn yn sioe 2019 gwledd wych o itemau gan llawer o fobl lleol talentog. Byddwn yn darparu lle mwy o faint i arddangos y dosbarth poblogaidd hwn yn y sioe y flwyddyn nesaf, felly fydd lle i un chi!!

Beth hoffech weld yn y dosbarth crefftau? Dwedwch wrthom am eich cynnigiadau i’r dosbarthau arferol. Bydd y rhain yn cael eu cyhoeddi yn rhifyn Clecs Bro Cader mis Chwefror.

Awgrymiadau os gwelwch yn dda i Chris Fuller 01559 384499 neu ebost chrisfuller@btinternet.com.

Powered by WordPress & Theme by Anders Norén