Archifau

Categorïau

free counters

Nodion o Sied yr Ardd

Mawrth Nodiadau

Beth ddaw i’ch meddwl pan grybwyllir y gair “Eurflodau”? Ai’r blodau mawr, perffaith eu ffurf o’r siop flodau rhai ohonynt fel “peli pwff” lliwgar ac enfawr. Neu’r “pot mums” a werthir trwy gydol y flwyddyn fel anrhegion?
Mae’n siŵr nad yw’r mwyafrif o’r darllenwyr yn ymwybodol o faint o wahanol fathau o’r planhigion blodeuol poblogaidd sy’n bodoli.
Os ydych yn ddigon ffodus i berchen ar dŷ gwydr neu stafell wydr oer, gallech roi cynnig ar dyfu rhai mathau mewngrwm neu “Eurflodau” Siapaneg mawr, a medrid amseru’r ddau i gynhyrchu blodau ar gyfer y bwrdd adeg y Nadolig. Mae rhain yn blanhigion arbenigol gyda’r angen am ddigon o sylw yn enwedig eu bwydo, di-flaguro ac ati, trwy gydol y tymor tyfu. Gwobrwyir eich amynedd gyda rhai blodau hyfryd.
Os nad oes gennych dŷ gwydr, mae digon o fathau a fydd yn tyfu’n hapus yn yr ardd. Os oes angen arddangosfa dda mewn border, bydd y math “Korean” o’r Eurflodau yn rhoi arddangosfa dda o fis Medi hyd at y rhew ym Mis Tachwedd. Mae’r planhigion hyblyg ar gael mewn gwahanol liwiau a byddant yn gwneud arddangosfa feiddgar yn ystod eu blwyddyn gyntaf.
Math arall sy’n addas ar gyfer cynhyrchu blodau yn yr ardd ac sy’n addas ar gyfer eu torri a’u gosod mewn ffiol yw’r “pom pom” a blodau’r anemone, bydd rhain yn blodeuo’n dda tan i’r rhew eu torri i lawr yn hwyr yn nhymor yr Hydref.
Mae’r math “Rubellum” o eurflodau’n lliwgar iawn gyda blodau sengl mawr gyda chanol melyn. Mae’r rhain yn para’n hynod o dda mewn ffiol mewn ystafell oer, ond gwell gen i adael iddynt dyfu’n y border lle maent yn darparu sioe ardderchog.
Os ydych yn awyddus i roi cynnig ar rai o’r planhigion lluosflwydd amryddawn hyn , gallech anfon am gatalog darluniadol oddi wrth “Woolman’s Chrysanthemums”. Mae’r feithrinfa sy wedi bod mewn bodolaeth ers blynyddoedd wedi darparu planhigion ifanc i genedlaethau o arddwyr ac maent wedi meithrin llawer o fathau newydd dros y blynyddoedd. Dylai eu catalog fod ar gael trwy’r post a hefyd ar-lein. Maent yn cyflenwi toriadau yn y gwanwyn ar gyfer eu potio cyn eu plannu tu allan. (Mae tyfwyr eraill mewn bodolaeth)
Os oes gennych rai planhigion sefydlog o Eurflodau yn yr ardd, fe allech godi eich hoff rai a’u gosod mewn potiau neu ar hambwrdd ym Mis Ionawr. Os ydynt yn cael eu rhoi mewn tŷ gwydr bydd egin newydd yn ymddangos yn fuan. Bydd yr egin newydd yn gwneud
toriadau delfrydol ar gyfer creu cenhedlaeth newydd o blanhigion , a fydd yn barod i flodeuo yn yr Hydref.
Os ydych yn frwdfrydig am eurflodau byddai’n werth tyfu ychydig o’r blodau mawr Saipaneg/mewngrwm ar gyfer arddangosfa wych ar adeg y Nadolig, gan fod blodau sengl o’r siop flodau’n ddrud iawn. Yn anffodus mae’r mwyafrif o’r blodau rhyfeddol yma’n cael eu mewnforio am nad yw ein tyfwyr yn derbyn cymorthdal ac am nad ydynt yn gweithredu ar sail “Chwarae teg”.
Garddio Hapus,   Old Gumboot

Nodiadau’r Nadolig o Sied yr Ardd.

Ar gyfer y bobl traddodiadol, y rhai nad ydynt am arddangos coed Nadolig artiffisial , mae llawer math o goed “go iawn” ar gael os ydych yn barod i chwilio amdanynt mewn siopau garddio  neu dyfwyr coed Nadolig arbenigol.

Norway Spruce

Norway Spruce

O bell ffordd y math mwyaf poblogaidd o goeden “fyw” sydd ar gael yw’r Sbriwsen Norwyaidd.  Tyfir y Sbriwsen Norwyaidd yn eang ac mae llawer yn cael eu tyfu Yng Nghymru lle mae’r hinsawdd yn ymddangos yn addas.

Mae’r math yma yn goeden hardd yn y goedwig pan yn aeddfed, ond nid yw’n addas mewn gardd. Pan gaiff ei thorri i lawr at ddiben addurniadol yn y tŷ maent yn tueddu i wrthwynebu ystafelloedd gyda gwres canolog, mae’n gollwng ei dail a’i “nodwyddau dros y llawr os na chaiff ei chadw’n llaith. Mae’n help os byddwch yn gwneud toriad o’r newydd ar waelod y coesyn wrth ichi osod y geoden , ac os yn bosibl ei rhoi i sefyll mewn cynhwysydd dŵr, a bydd angen ychwanegu dŵr o dro i dro.

Nordman Fir

Nordman Fir

Erbyn hyn mae’r Nordman Fir neu’r Abies Nordmanniana i roi iddi yr enw botaneg yn dod yn fwy poblogaidd. Mae’r “Nordman” wedi pobligeiddio oherwydd ei gallu i gadw ei “nodwyddau” am gyfnod hirach o amser pan gymerir hi i mewn i dŷ cynnes. Mae’r “Nordman Fir’ yn esiampl arbennig o hardd yn y goedwig lle maent yn perthyn, mae’r dail yn   llawer mwy trwchus na’r sbriwsen Norwyaidd ac mae arlliw arian ar gefn pob nodwydd.   Fel arfer bydd y goeden nadolig Nordman yn ddrutach i’w phrynu er, gallai bod llai o waith ysgubo i’w wneud pan fydd y dathliadau wedi dod i ben.

Scots Pine

Scots Pine

Mae’n well gan rai abid mwy “agored” y goeden bîn Albanaidd (Pinus Sylvestris) Mae’r rhain yn edrych yn ddeniadol iawn os cant eu trin gyda chwistrellaid o eira artiffisial. Gallant fod ychydig rhy swmpus ar gyfer yr ystafell ffrynt gyffredin.

Coeden olygus arall sy’n amgen i’r sbriwsen Norwyaidd yw’r “Douglas Fir” (pseudotsuga menzeiesii). Nid yw rhain i’w cael yn eang mewn siopau garddio am iddynt gael eu cyfyngu i ardaloedd o goedwigaeth, lle cant eu tyfu gogfer a chynhyrchu pren. Pan yn ifanc maent yn gwneud Coeden Nadolig dda ac hardd.

Douglas Fir

Douglas Fir

Mae yna ddadleuon dros ac yn erbyn defnyddio “coed byw” ond yn fy marn i mae’r defnydd o goed “go iawn” yn well, na defnyddio tunnell ar ôl tunnell o blastig i gynhyrchu coed artiffisial waeth pa mor realistig y byddant yn edrych.

Pa un bynnag fydd eich dewis , yr wyf yn gobeithio y daw â llawenydd y Nadolig ichi.

Old Gumboot (gyda chlychau a thinsel).

Awst Nodiadau

Gwelir rhosod ar eu gorau o ganol tan diwedd yr Haf, mae o leiaf un math o’r planhigyn amlochrog yma ym mhob gardd, pu’n a’i yw’n hên lwyn wedi ei esgeuluso neu wedi mynd allan o reolaeth ac angen ei docio.

Os byddwch yn crwydro trwy’r arddangosf rosynnau yn eich meithrinfa neu’ch canolfan arddio, cewch eich cyflwyno i nifer helaeth o wahanol rywiogaethau o rosod. .

Mae’r rhan fwyaf o bobl yn gyfarwydd a’r  siap traddodiadol y rhosyn “hybrid”. Cafodd y rhain eu datblygu mewn cyfnod gymharol ddiweddar. Wrth croesfridio gyda rhosod hŷn  galluogwyd bridwyr i ddatblygu’r mathau rydym yn gyfarwydd a hwy.. Wrth gyfuno nifer o briodoleddau’r rhosod llwyddwyd i gyflawni’r hyn oedd dymuniad y bridwyr

Gellir prynu’r rhan fwyaf o’r rhosod “hybrid” fel y’i gelwir ar ffurf  llwyni neu rosod dringo. Ceir dewis o’r cannoedd a enwir mewn cynifer o liwiau i gyd fynd gyda chynllun lliw mewn unrhyw ardd.

Mae’r rhosyn “Floribunda” yn wahanol , mae ei flodau’n gyffredinol yn fwy niferus ac ar ffurf aml –bennawd. Mae hyn yn ei wneud yn fwy addas ar gyfer  cynhyrchu arddangosfa rwysgfawr ar gyfer mas gynhyrchu. Dyw’r “floribuda” ddim mor bersawrus a’r “hybrid”, Medrir prynu’r “floribunda” hefyd ar ffurf llwyn  ac mae rhai mathau fel rhosod dringo i’w cael.

Mae’r rhosyn crwydrol yn gyffredinol yn gryfach o ran tyfiant , mae rhai’n medru cwmpasu ardaloedd eang gan greu arddangosfa syfrdanol o flodau bach mewn gwahanol liwiau, ond yn aml am gyfnodai byr yn unig yng nghanol yr Haf. Gyda thocio pennau gwywedig  yn ofalus gellir cael ail gnwd o flodau’n ddiweddarach yn y flwyddyn. Yn aml mae gofyn  am docio helaeth i gadw rhai mathau o’r  rhosod crwydrol dan reolaeth.

Y duedd fodern yw ymdrechi i gynhyrchu llwyni rhosod sy’n cyfuno ‘r nodweddion gorau o wahanol amrywiaethau gyda’r nôd  o greu rhosyn persawrus sy’n blodeupo dro ar ôl tro ynghyd a rhosyn sy’n tyfu’n gryno ar gyfer gerddi llai ac ar gyfer patio, a gwelyau rhosod ar raddfa fach.

Os edrychwn drwy gatalog rhosynnau, ar gael o feithrinfeydd gellir gweld cynifer o wahano feithrinfeydd gellir gweld cynifer o wahanol fathau gwahanol o rosod sydd i’w cael ar gyfer y garddwr o rosod  ar gyfer ffurfio gwrych, rhosod dringo dros hên sied neu berogla a threlis, neu yn syml fel carped ar y llawr.

Mae rhosyn ar gyfer pob diben

Garddio Hapus

Old Gumboot.

Mehefin Nodiadau

Erbyn hyn rydym hanner ffordd trwy “Hyfryd Fis Mai” dysai’r ardd lysiau fod yn dod ymlaen yn dda, ond eleni eto mae’r tyfiant wedi bod yn hwyr oherwydd y tywydd oer a gwlyb sy wedi parhau tan yn ddiweddar, mae hyn wedi amharu ar drin y tir a hau hadau ar yr adeg draddodiadol yn y tymor.

Yn ystod y blynyddoedd diwetha mae cystadleuaeth garddio wedi bod yn ran annatod o’r plwyf,. Y gobaith yw y bydd llawer o bobl o’r un meddylfryd garddwriaethol yn cynnig eu gerddi, eu basgedi crôg a phlanhigion yn y gystadleuaeth gyda’r gobaith o fod yn arddwr buddugol llwyddiannus.

Gyda’r “Gystadleuaeth Arddio” yn y meddwl byddai “Old Gumboot” yn hoffi gweld mwy o fasgedi crôg yn addurno’r pentre yn 2016, nawr yw’r amser i ddechrau os nad ydych eisioes wedi.

Yn y lle cyntaf does dim rhaid i fasgedi crôg fod yn ddrud i’w cynhyrchu. Gellir prynu planhigion plwg neu blanhigion cychwynnol,ac felly arbed arian o’i gymharu gyda phlanhigion wedi sy wedi aeddfedu. Mae planhigion bach yn ei gwneud ynhaws iddynt ffitio i mewn i fasged ac yn sefydlu eu hunain yn gyflymach. Gall rhai o’r planhigion mwyaf cyffredin wneud arddangosfa syfrdanol os ydynt yn cael eu cynnal yn dda , gall nifer o lobelia mewn gwahanol arliwiau lenwi basged yn fuan fel mae petunias yn enwedig y math surfinia. Gall 5 -6 o’r rhain lenwi basged yn gyflym os cant eu bwydo a’u dyfrio’n dda.

Y sail i arddangosfa dda yw basged da. Rhowch ddigon o ystyriaeth i leoliad eich arddangosfa. Os ydych am gael eich cynnwys yn y gystadleuaeth rhaid iddo gael ei arddangos mewn lle amlwg hawdd ei weld o’r heol neu’r pafin . Mae basged wedi ei ddyfrio’n dda yn medru pwyso tipyn , felly gwnewch yn siwr bod gyda chi fachyn crôg cadarn iawn.

Mae basged syml gyda ffrâm o wifren wedi leinio gyda poythen neu fwsogl traddodiadol yn berffaith. Mae ystod eang o fasgedi i’w cael, wedi eu gwneud o wahanol fathau o blasting, mae rhai’n cynnwys cronfa ddŵr sy’n golygu bod angen gwario llai o amser yn dyfrio., byddwch yn ofalus oherwydd mae hyd ynoed rhain yn sychu allan yn gyflym mewn tywydd cynnes. Mae’r basgedi pigfain wedi eu gwneud o wahanol ddeunyddiau ffibrog yn boblogaidd, ac oherwydd eu dyfnder yn addas ar gyfer planhigion mwy egniol er engraifft y Begonia a Mynawyd y Bugail.

Os rhowch y basged i orffwys ar fwced wedi ei osod wyneb i waered rwyf wedi gweld bod y gwaith o baratoi a phlannu dipyn yn haws. Mor gynteg ac mae’r leinin wedi osod mae’n amser ychwanegu’r compost, medrwch brynu cymysgeth wedi ei baratoi yn barod o siop arddio neu beth am gymysgu peth eich hun? Rwyf yn argymell “John Innes compost” rhif 3 a fedrir gael ei gymysgu gyda 25% o gompost aml bwrpas., hefyd ychwanegu gwrtaith araf ryddhad yn ogystal a gronynnau gel cadw dŵr er mwyn lleihau ‘r angen am ddyfrio cyson.

Wedi adio’r compost yn eich basged mae’n amser ychwanegu’r planhigion.. Yn gyntaf cysidrwch eich lliwiau a phrynwch y planhigion priodol. Os oes basged mawr gennych, medrwch roi planhigyn nodwedd (feature plant) yn y canol, Mynawyd y Bugail efallai neu ddau begonia clorog wreiddo a fydd yn blodeuo trwy’r haf. Nid yw ffiwsia yn llwyddiannus mewn basged os gosodir nhw yn yr heulwen lachar , mae’n well ganddynt ardal oerach ac yn rhannol mewn cysgod.

Ychwanegwch rhai planhigion ymlusgol o amgylch yr ochrau, er engraifft Mynawyd y Bugail, lobelia. Petiwlas a bidens mae rhain bob un yn addas, medrwch ychwanegu ychydig o blanhigion llai trwy’r leinin ar ochr y basged mae bizzie lizzies a surfinia petiwnas yn ddelfrydol.

Ychwanegwch mwy o gompost a’i wneud yn ffyrm bod yn ofalus rhag niweidio ‘r planhigion bach tyner. Yn olaf dyfrwich yn dda er mwyn setlo’r planhigion , rhowch y basged newydd mewn ardal gysgodol am rai diwrnodau er mwyn i’r planhigion gynefino.

Efallai bydd angen ichi ddyfrio’r basged bob dydd os yw’r tywydd yn gynnes a sych, mae dŵr a bwydo gyda bwyd planhigion yn angenrheidiol yn ystod y tymor os ydych am wedl y basged ar ei orau. Porthiant hylifol bob wythnos gan ddilyn y canllawiau ar y botel, mae porthiant ar gyfer tomato yn addas ar gyfer basgedi ac ar gyfer y mwyafrif o blanhigion.

Mae’n bwysig hefyd dynnu pennau blodau fydd wedi gwywo’n gyson, er mwyn gwaredu blodau sy wedi pylu a marw trwy’r tymor.

Bydd y beirniaid yn archwilio basgedi’r plwyf yn ystod mis Awst , felly gwnewch yn siwr bod eich basgedi’n edrych yn ddigon da i ennill eleni.

Hefyd cadwch eich blodau a’ch cynnyrch i dyfu ‘n dda ar gyfer y Sioe Gardd a Chrefft nes ymlaen yn y flwyddyn ar Medi’r 10fed.

Pob hwyl gyda’r garddio

Old Gumboot

Ebrill Nodiadau

Rwy’n siwr taw ym Mis Tachwedd y dechreuodd y glaw, a chi’n gwybod beth ? mae’n dal i ddisgyn ar dô sied fy ngardd ac yn gwneud garddio’n amhosib heddiw oherwydd  tir dŵrlawn, felly  bydd rhaid imi draethu ar  rywbeth arall, wel! Mae’n dod o dan y pennawd “garddio”.

Ers cyn cof mae dyn wedi datblygu diddordeb yn yr angen i gynhyrchu bwyd er mwyn bwydo ei hun, mae wedi bod yn ymdrechu i ddod o hyd i ffyrdd a dulliau mwy effeithiol o drin y tir.. Cyn  yr amser i’r angen am gynhyrchu bwyd byddai’r heliwr yn casglu a chynaeafu’r hyn a allent ddod o hyd iddo ar y tir a’r coetir o amgylch ei dŷ. Rhaid bod newid tywydd tymhorol a chynnydd mewn poblogaeth wedi  arwain at adegau o brinder bwyd, byddai hyn wedi esgor ar amaethu’r tir er  mwyn galluogi cynhyrchu bwyd syml ar lefel isel gan ddefnyddio adnoddau cyfyngiedig.

Yn gyntaf byddai’n rhaid blaenaru’r tir  mewn coedlannau er mwyn gadael i’r goleuni a’r glaw gwerthfawr ddod i mewn  er  mwyn ysgogi tyfiant y cnydau.  Wrth gwrs fedrai’r dyn cyntegif ddim mynd i’r siop leol i brynu  rhaw ac offer  addas eraill ar gyfer trin y tir.. Byddai’r egin arddwr yma, yn ôl pob tebyg wedi dibynnu ar “ffon gloddio’ addas a fyddai wedi dod o hyd iddi yn y goedwig, neu efallai asgwrn anifail a fedrid ei ddefnyddio i droi’r tir i gynhyrchu arau ar gyfer plannnu grawn ac hadau eraill.

Cyn gynted ag y byddai gan ein harwr gnwd, byddai wedi derbyn cryn gystadleuaeth gan yr hyn a alwn ni’n chwyn. Byddai’n rhaid dyfeisio offer  gydag ymyl finiog wedi ei gwneud o naill a’i fflint neu garreg galed , ac wrth gwrs yn ddiweddarach o haearn., er mwyn torri lawr y chwyn a’r sugnwyr a fyddai’n saethu fyny ymhlith ei gnwd gwerthfawr.

Erbyn hyn roedd y  “ffon gloddio” wedi cael ei disodli gan ryw arf arall yn ymdebygu i hô neu gaib i’w alluogi i dorri mewn i’r ddaear yn llawer mwy effeithiol na’i hên “ffon gloddio”. Mae enw dyfeisiwr gwreiddiol y rhaw fel rydym ni yn ei hadnabod wedi cael ei golli yn  niwl amser (Na! nid B&Q oedd ei arwyddai).  Ers y rhawiau syml cyntaf mae nifer o  siapiau a maint wedi  cael eu datblygu ar gyfer cyflawni tasgau penodol yn yr ardd ac ar y fferm.  Trist yw cofnodi nad  yw’r hên ddyluniau’n cael eu cynhyrchu bellach yn bennaf oherwydd diffyg galw yn yr oes hon o gloddwyr mini a thrinwyr gardd. Os byddai gennych bridd cleuog medrech ddewis  rhaw ar ei gyfer roedd gan y rhaw yma fîn igam ogam, neu rhaw dreanio neu impiad a oedd yn hir iawn a chul gogyfer a chloddio ffosydd neu ar gyfer gosod draenaiu. Dyliniwyd nifer o wahanol rawiau ar gyfer dyletswyddau penodol ac addas ar gyfer amodau lleol mewn gwhanol ardaloedd o’r wlad. Mae llawer or rhain yn eitemau prin erbyn hyn gan mae nifer cyfyngiedig a gynhyrchwyd ar gyfer bodloni garddwyr a ffermwyr lleol a.y.y.b.

Mae’r fforch llawn mor bwysig a’r rhaw i’r rhan fwyaf o arddwyr, Mwy na thebyg yn llythrennol  taw ffyn fforchog neu ganghennau a fedrid eu defnyddio ar gyfer cario glaswellt  neu gnydau eraill ar gyfer bwydo’r da byw oeddynt.

Byddai coesau hirach gan bicweirch ar gyfer taflu ysgubau o ŷd, cyn dyddiau’r  elevator a’r combein,  erbyn hyn roedd y styciau wedi darfod.

Mae’n siwr bod mwy o wahanol ffathau o ffyrch nag sydd o rawiau yn dal ar gael.  Mae fforch palu’n fforch gref  gyda phedwar o bigau neu speens ar gyfer troi darnau garw o dir, adnabyddir ffroch llai o ran maint fel  fforch menyw neu fforch fordor, mae gan ffyrch stabal neu fforch tail  ddannedd crwm tenau gyda phennau pigfain  ar gyfer  carthu stablau a thrin tail  beudai gwartheg .Roedd rhai o’r ffyrch hyn wedi eu gwneud gyda phump o bigau ac hadlenni naill ai’n hir neu fyr.

O’r diwedd mae’n edrych fel petasau’r glaw wedi peidio, ond mae’r tir yn dal yn  rhy ddŵrlawn  hyd yn oed i  ystyried mofyn yr offer allan o’r sied. Efallai y ceisiaf ddal fyny ar ôl ychydig o ddiwrnodau o dywydd sych  trwy ddefnyddio cynorthwydd mecanyddol.  Mwy am hynny tro nesa.

Hwyl gyda’r garddio

Old Gumboot

Chwefror Nodiadau

Rydym wedi cael cyfnod o dywydd gwlyb dros yr wythnosau diwethaf, mae fy ngardd yn hollol soeglyd, gyda dŵr yn aros mewn rhai mannau, mae’n siwr bod llawer ohonoch yn yr un cwch, neu efallai’n defnyddio cwch.!

Mae’n llawer rhy wlyb i feddwl gwneud unrhyw waith yn yr ardd lysiau, ond, mae gan natur ddawn o wneud iawn am eithafion, felly efallai y cawn gyfnod o dywydd braf yn y gwanwyn, pan fydd ei angen er cael y gerddi ar waith.

Rydym wedi derbyn mwy na’n siâr o dywydd gwyntog yn ystod yr hydref/gaeaf, mae hyn wedi gwneud imi droi fy meddwl at atalfeydd gwynt, yn enwedig yr atalfeydd gwynt naturiol, ac nid oes rhai gwell na’r cloddiau.

Wrth gwrs mae yna nifer o rywogaethau o blanhigion sy’n addas ar gyfer creu gwrychoedd mewn gwhanol sefyllfaoedd ac at wahanol ddibenion.

Ar gyfer gardd o faint cyffredin mae’n bwysig i ddewis planhigion ar gyfer cloddiau na fydd yn achosi problemau yn y dyfodol, naill ai oherwydd cyflymder eu tŵf neu faint yn y pen draw. Ar gyfer gwrychoedd isel o amgylch gwelyau ffurfiol neu fel ymyl i lwybr byddai rhywbeth o deulu’r bocs yn addas, mae dau fath poblogaidd ar gael sef y Buxus suffruticosa y math lleiaf tra bod y Buxus sempervirons yn tyfu’n fwy o faint ac yn fwy addas ar gyfer gwrych mwy ffurfiol. Dau fath poblogaidd ar gael sef y Buxus suffruticosa y math lleiaf tra bod y Buxus sempervirons yn tyfu’n fwy o faint ac yn fwy addas ar gyfer gwrych mwy ffurfiol.

Mae tocio’n aml yn hanfodol er mwyn cadw’r gwrychoedd hyn mewn cyflwr taclus. Planhigion addas arall ar gyfer gwrychoedd bychan fedrai gynnwys Lonicera Baggesons gold ond eto mae angen tocio rheolaidd er mwyn osgoi iddynt fynd yn bendrwm. Os oes gennych safle cysgodol sy’n draenio’n dda yn yr ardd medrir defnyddio lafant a rhosmari. Mae’r prifet aur Ligustrum aureum yn ddewis gwhanol ac amryliw sy’n cynhyrchu dail melyn a gwyrdd sy’n rhannol fythwyrdd.

Byddwch yn oflalus pan yn prynu coed conwydd ar gyfer cynhyrch gwrych bychan, nid oes llawer o amrywiaethau sy’n wirioneddol fach a gallech greu gwrych mwy na’r disgwyl. Yn bendant byddai’n ddoeth hepgor teulu’r Leylandii.

Mae llawer mwy o ddewis pan ddaw yn amser creu gwrychoedd mawr. Er mwyn creu erychiad “naturiol” neu “dapestri” gellir defnyddio cymysgfa o rywogaethau brodorol gwyllt a garddwrol (cultivated) os oes digon o le iddynt ddatblygu. Yn y gorffenol rwyf wedi bod yn llwyddiannus yn defnyddio cymysgfa o ddraenen wen, eirin wen, cyll, aeron, rhosyn, coed gwifwrnwydden, llusen, cerddinen (yn dda mewn tir gwlyb) ffawydd, prifet gwyllt, celyn masarnen bach, (acer campestre).. Mae gwrych o ffawydd copr ar ben ei hun yn gwneud golygfa olygus, ac os gaiff ei thocio yn gynnar ym mis Awst, bydd y dail yn aros ymhell I mewn i fisoedd y gaeaf.

Ar gyfer sgrîn neu wrych mwy, mae’r llawryf gwyrdd cyffredin yn arbennig bron ym mhob math o bridd, neu ei gefnder “llawryf Portugal” “prunus lusitanica” yn addas ac mae’n cynhyrchu blodau gwyn ymysg dail gwyrdd tywyll. Rhywogaeth arall sy’n tyfu’n gyflym ac yn fytholwyrdd gogyfer cynhyrchu sgrîn yw’r Eleangnus ebbingeili, er nad yw mor olygus a’i gefnder garddwriaethol “Eleangnus pungens variegate”. Efallai eich bod yn dal i ffafrio creu gwrych o gonwydd, rwy’n credu nad yw plannu leylandii gwyrdd yn syniad da, os nad ydych yn ddigon pell oddiwrth cymdogion ac adeiladau, gan y byddant , yn tyfu’n anghenfil ac yn tyfu fyny at fetr y flwyddyn, ac yn amsugno lleithder a maetholion o gryn bellter o’r lle maent wedi eu plannu, sy’n gwneud tyfu planhigion eraill yn amhosibl, gall hyn gael effaith negyddol ar ardd o faint cyffredin. Mae’r “leylandaii” aur yn tyfu’n arafach ac felly’n haws i’w reoli , er yn dal yn medru tyfu i fod yn wrych mawr. Mae’r “Thuja plicata” neu’r “Westernred cedar” hefyd yn medru cyhyrchu gwrych trwchus yn hawdd i’w reoli gan ei bod yn ymateb i gael eu tocio’n dda iawn. Rwyf wedi darganfod bod plannu planhigion bychan ar gyfer cynhyrchu gwrych i’w argymell gan eu bod yn sefydlu eu hunain yn gyflymach na rhai mawr wedi trawsblannu fydd a’u gwreiddau wedi ‘u torri wrth iddynt gael eu codi gan beiriant. Mae planhigion wedi eu meithrin mewn potiau yn ddrud. Os medrwch gael hyd ar wreiddiau moel(”bare rooted”) planhigion yn ystod y tymor “cysgu”, bydd yn bosibl arbed arian. Chwiliwch yn y llyfr ffôn neu ar lein am feithrinfa arbenigol mewn tyfu planhigion “Bare roots” gan nad yw canolfannau gerddi yn cadw planhigion “bare roots”.

Mae’n bwysig paratoi’r pridd mewn da bryd cyn plannu unryw fath o wrych, gan bod angen iddynt gael ei fwydo gyda gwrtaith neu wrtaith sy’n rhyddhau’r daioni’n araf, am y blynyddoedd cyntaf er mwyn cynorthwyo gyda sefydlu.

Mae gwrychoedd yn fwy effeithlon na phaneli ffens ar gyfer torri fyny nerth y gwynt, tuedd gwrychoedd yw ymhidlo’r gwynt gyda’r canlyniad y bydd ardal sawl gwaith lled y gwrych yn cael ei ddiogelu.

Un anfantais o greu gwrych, yw eich bod yn creu gwaith i chi’ch hunan, gan fod cynifer o flynyddol o docio o’ch blaen, ond mae’r manteision yn gorbwyso rhai oriau o lafur caled y flwyddyn ! bydd y radar a bywyd gwyllt eraill yn diolch ichi am greu cysgod, a llefydd nythu iddynt.

Mwynhewch y Garddio

OLD GUMBOOT.