Archifau

Categorïau

free counters

Nodiadau o Sied yr Ardd

Medi Nodiadau

Nodiadau o’r tu allan i’r sied ardd

Dyw drws sied yr ardd ddim yn ddigon llydan i Land Rover fynd drwyddo. Falle bydd rhaid i fi wneud tro gyda model gan ‘mod i’n dwli ar Land Rovers ers fy mhlentyndod.

Falle’ch bod chi ddarllenydd yn ymwybodol fod Land Rover yn saithdeg oed eleni. Falle’ch bod chi hefyd yn gwybod fod gwreiddiau’r cerbyd eiconig hwn yng Nghymru.

Roedd gan y cwmni ceir Rover ran fawr i chwarae yn y diwydiant cynhyrchu arfau yn ystod yr ail ryfel byd, a olygai nad oedd llawer o geir yn cael ei cynhyrchu yn ystod y cyfnod hwn. Pan ddaeth y rhyfel i ben, roedd gan Rover ofod ffatri anferth a dim model newydd o gar ar y gweill ac hefyd roedd prinder dybryd o ddur yn dilyn ei ddefnydd adeg rhyfel. Roedd yn rhaid cael dur ar gyfer allforio nwyddau ac roedd mawr angen yr allforion ar Brydain i gael arian i mewn i’r Trysorlys.

Ar y pryd, roedd gan ddau o brif ddynion y cwmni ceir Rover ddiddordeb mewn fferm ar ynys Môn. Cawsant y syniad o greu cerbyd oedd yn debyg i’r jeep Americanaidd i’w ddefnyddio o gwmpas y fferm. Ar ymweliad i lan y môr gwnaeth un ohonynt dynnu llun syml ar y tywod o gynllun cerbyd sy’n debyg iawn i’r hyn sydd gyda ni heddiw.

Defynddiwyd aliminiwm ar gyfer corff y cerbyd cychwynnol er mwyn osgoi defnyddio dur. Glynwyd y corff ar ben chassis dur cryf. Ar y dechrau rhoddwyd y ffon llywio yn y canol fel y mae ar dractorau, ond symudwyd hwn i’r safle normal wrth gynhyrchu’r modelau.

Lawnsiwyd y Land Rover yn sioe moduron Amsterdam yn 1948. Roedd yn llwyddiant ar unwaith ac yn boblogaidd gyda ffermwyr, cytundebwyr ac wrth gwrs y fyddin.

Cefais fy nghyflwyno gyntaf i’r cerbyd hwn yn y pumdegau cynnar pan brynodd fy nhad fodel 1953 ar gyfer ei waith ac i fod yn gerbyd i’r teulu. Des i o hyd iddo ar wefan y DVLA yn dal mewn defnydd hyd y dydd heddi, dyna ganmoliaeth i gerbyd sy’n 65 mlwydd oed! Prynais i gerbyd ail-law o 1952 yn y chwedegau cynnar ac mae hwnnw hefyd yn dal ar y ffordd yn rhywle ym Mhrydain.

Wrth weld pris Land Rovers o’r pumdegau heddi, mae’n well i mi gadw drws fy sied yn fach a chwilio am degan Dinky.

Garddio llawen!

Old Gumboot

Mehefin Nodiadau

Cyfeirir at y Gwanwyn yn aml fel “Amser Blaguro” sydd yn hollol gywir gan fod y mwyafrif o goed a llwyni’n cynhyrchu blodau ar yr adeg yma o’r flwyddyn mewn ymgais i ddenu pryfetach i’w peillio.

Yn yr ardal yma mae “Amser Blaguro” yn gwahodd gwynt oer a glaw, a hynny ar yr amser mwyaf diangen o’r flwyddyn. Yn am adlewyrchir hyn gan gnydau gwael ar ein coed afalau ac eirin yn ein gerddi.

Ceir arddangosfa hardd mewn perllannau o goed ffrwythau pan fyddant yn blodeuo’n llawn ac wrth gwrs mae arogl hyfryd i’w aroglu ar noson gynnes.

Yn sicr yr olygfa mwyaf godidog mae’n siwr yw’r goeden geirios Siapaneaidd , sydd wedi addurno ein gerddi dros ganrif ddiwethaf.

Mae yna ystod eang o goed ceirios neu “Prunus “ i roi iddynt yr enw priodol, coed o wahanol faint a lliwiau a fydd yn bodloni’r mwyafrif o arddwyr ac wrth gwrs ceir nifer o wahanol fathau o gnydau hefyd.

Y goeden flodeuog a welir amlaf yw’r “Prunus Hisakhura” drawiadol a hardd wedi ei gorchuddio gyda blagur pinc golau yn blaguro’n gynnar yn y gwanwyn .

Yn anffodus am amser byr y bydd hyn yn parhau ac mae cwymp y petalau’n cael eu cyffelybu i gonffeti.

Gwelir y goeden geirios wyllt (Prunus Avium) yn tyfu mewn gwrychoedd a rhai coetiroedd. Mae’r pren gwerthfawr yma’n cynhyrchu blodau gwyn ac nid yw mor drawiadol a rhai o’i chefndryd sydd wedi eu meithrin. Mae’r “bird cherry” (Prunus Padus) yn addas ar gyfer gerddi amwr eu maint. Mae’n tyfu’n dalsyth ac yn cynhyrchu clymau o flodau bach gwyn yn gynnar yn y gwanwyn.

Ar gyfer gerddi bychain y goeden geirios gryno unionsyth (Prunus Ama-Na-Gawa) yw’r un ddelfrydol. Mae’n dwt ac yn cynhyrchu llu o flodau pinc heb fod yn rhy fawr ar gyfer gerddi o faint cyffredin.

Mae’r goeden geirios wylofus yn boblogaidd iawn .

Os oes gennych ardd fwy o ran maint. Ceisiwch dyfu’r “Cheals Weeping” sy’n cynhyrchu blodau pinc dwbl yn hwyrach yn y gwanwyn. Os nad oes diffyg lle does dim mwy trawiadol na’r “Prunus Taihaku” yn llawn blodau. Mae’r goeden wych yma’n cael ei adnabod hefyd fel y “Great White Cherry” (Y Goeden Geirios Fawr.) Mae’n ddelfrydol ar gyfer gardd fawr neu barc cyhoeddus.

Yn ddiweddar rwyf wedi plannu coeden “Prunus Autmnalis” sy’n goeden anghyffredin yn y ffaith ei bod yn dechrau blodeuo yn ystod y gaeaf pan fydd y tywydd yn fwyn ac yn parhau i flodeuo nes daw’r gwanwyn cynnar. Mae yna’n llythrennol ddwsinau o wahanol fathau i’w cael mewn meithrinfeydd arbenigol. Mae’n werth gwneud ychydig o ymchwil cyn ichi wneud y penderfyniad terfynol am eich dewis. Bydd y goeden gyda chi am flynyddoedd i ddod.

Garddio Hapus a Gwyliwch y Blagur!

Old Gumboot

Mawrth Nodiadau

Mae Chwefror yn sicr wedi byw i fyny i’w deitl traddodiadol, ‘February Fill-dyke’ ac wedi gadael ein ffrydiau a’n ffosydd yn llifo’n dda. Mae gwyntoedd Mawrth yn chwythu’n gryf yn awr, ond nid ydynt yn sychu’r ddaear yn ddigonol i ganiatáu gwneud cynnydd yn yr ardd lysiau. Gobeithio y bydd pethau yn gwella cyn y Pasg gydag ychydig o lwc.

Wrth i’r dyddiau ymestyn a’r tymheredd godi, bydd yn werth cychwyn y tymor tyfu newydd yn y gwely llysiau. Setiau winwns a shibwns yw’r rhai cyntaf i’w plannu allan fel arfer.

Dylai’r rhain fod yn barod i’w cynaeafu erbyn diwedd yr haf. Dylai tatws hâd fod yn blaguro’n dda erbyn hyn yn eu byrddau ‘chitting’ yn ddiogel o’r rhew, a bod yn barod i’w plannu allan cyn bo hir. Yn draddodiadol, plannwyd tatws cynnar ar Ddydd Gwener y Groglith bob blwyddyn.

Byddai cynaeafu yn cychwyn ar gyfartaledd rhyw 12-14 wythnos yn ddiweddarach.

Gellir hau hadau llai yn yr awyr agored pan fydd y pridd wedi cynhesu i fyny ychydig yn fwy; moron cynnar, betys, ffa, nionod gwanwyn ac ati. Mae’r tŷ gwydr yn ddefnyddiol iawn ar yr adeg yma o’r flwyddyn. Ar wahân i fod yn llechfan ar gyfer y garddwr, mae’n darparu amddiffynfa sy’n caniatáu hau llysiau mwy eiddil fel tomatos, ffa Ffrengig ac wrth gwrs, yr holl gnydau salad.

Gyda chynnal y gystadleuaeth Garddio flynyddol eleni eto, beth am dyfu rhai o’ch planhigion eich hun, o had, i wella eich arddangosfa o flodau’r haf yng ngwely’r ardd flaen. Rhowch gynnig ar dyfu “Marigolds” bach yr Affrig. Mae’r rhain yn hawdd i’w tyfu ac yn creu sioe drawiadol gyda’u blodau melyn/oren mawr uwchben dail cymen, gan greu mwy o effaith na theulu llai Aur Ffrainc.

Mae Cosmos hefyd yn hawdd i’w tyfu a mae’n blanhigyn rhwysgfawr iawn a fydd yn rhoi ychydig mwy o uchder i wely neu gynhwysydd. Mae’n debyg mai ‘Sonata’ yw’r rhywogaeth orau gan nad ydynt yn tyfu’n rhy uchel, ac felly ddim yn dioddef gormod gan ddifrod gwynt. Os arhoswch ychydig wythnosau i’r tywydd cynhesach dewch o hyd fwy o ddewis o blanhigion blodau yn y feithrinfa. Ni ddylai’r planhigion a ddewiswch fod yn llawn blodau pan fyddwch yn eu prynu. Mae’n llawer gwell eu prynu tra byddant mewn blagur gan y byddant yn sefydlu eu hunain yn gyflymach ac yn y pen draw yn gwneud gwell planhigion.

Mae’n hanfodol bwydo eich arddangosfa’n flynyddol os ydych am iddynt bara drwy’r tymor. Os ydych yn plannu mewn compost amlbwrpas, mae’n syml i ychwanegu gwrtaith sy’n rhyddhau’n araf cyn plannu, neu gymysgu i mewn ychydig o wrtaith ‘fish blood and bone’ os nad ydych yn hoffi gwrtaith cemegol. Dyfriwch blanhigion newydd eu plannu yn drylwyr ac wrth gwrs, cadwch i’w dyfrio drwy’r tymor. Mae’n debyg bod y lawnt wedi cael amser caled yn ystod y gaeaf wrth i’r glaw trwm olchi’r maeth i ffwrdd ac felly yn annog twf mwsogl. Bydd digroeni neu gribinio da gyda rhaca yn helpu i gael gwared a pheth mwsogl a hen laswellt sydd wedi cronni i ffurfio ‘gwellt’. Bydd hyn yn galluogi’r glaswellt i ‘anadlu’.

Taenwch wrtaith lawnt i annog twf glaswellt, a ddylai helpu i fygu’r tyfiant o fwsogl gan fod mwsogl yn casáu gwrtaith nitrogen. Nid yw’n syniad da i dorri’r gwair yn rhy fyr yn gynnar yn y tymor, mae’n llawer gwell torri’r agosach yn raddol. Bydd sbeicio neu bigo’r lawnt yn helpu draenio, a bydd hefyd yn helpu i atal mwsogl, ond yn ein hinsawdd lleol, mae’n anodd mynd i’r afael a’r broblem mwsogl oherwydd y lefel uchel o law a lleithder.

Wedi i chi gwblhau’r holl dasgau hyn, gan feddwl eich bod wedi gorffen gwaith y gwanwyn, mae’n ddrwg gennyf ddweud mai dyna pryd mae’r gwaith chwynnu’n dechrau, ynghyd a dwsinau o dasgau eraill, felly mae arnaf ofn y bydd yn rhaid i chi aros ychydig yn hirach cyn y gallwch ymlacio gyda’r ddiod braf hynny!

Mwynhewch y garddio.

Old Gumboot