Archifau

Categorïau

free counters

Pencader

Golygfa o'r pentref Pencader

Pencader pentref o

Prif anheddfa yr ardal yw Pencader sy’n cynnwys 400 annedd a thua 1000 o breswylwyr.
Mae enw Pencader yn dod o’r bryngaer Oes Haearn sy’n edrych dros y pentref. Yn y ddeuddegfed ganrif adeiladwyd castell gan y Normaniaid. Daeth Pencader yn ganolfan bwysig am Ymneilltuaeth yn yr ail ganrif ar bymtheg (gweler Mannau Diddorol). Gwellodd tyfiant y diwydiant gwlân yn bedwaredd ganrif ar bymtheg a chyrhaeddiad y rheilffordd yn 1864, gyfathrebu a chreuodd fasnach. Mewn llai na chan mlynedd caeodd y melinau a dileuwyd a datgymalwyd y rheilffordd. Daeth Pencader yn llai pwysig fel canolfan gyflogaeth yn cymharu â’r trefi cyfagos. Datblygwyd rhan helaeth y pentref presennol yn y ddau gant diweddar o flynyddoedd. Adeiladwyd stad mawr tai Cyngor yn y 1970au ac yn nes ymlaen ychwanegwyd dau glwstwr llai o dai mewn mannau eraill.
Mae gan y pentref ei hun swyddfa’r post, dwy siop bob peth, siop arddio, dau salon gwallt, gwerthwr carafannau, eglwys, dau gapel, cartref preswyl a chapel gorffwys. Tu mas i’r pentref mae ffatri cynhyrchu bwyd anifeiliaid anwes.  Adeiladwyd yr ysgol gynradd gymunedol yn ddiweddar ac mae hi’n gwasanaethau’r ardal yn dda. Mae clwb pêl-droed y pentref yn defnyddio’r Pafiliwn sy’n gweithio hefyd fel neuadd cymunedol ynghyd â’r Hen Gapel a Neuadd yr Eglwys. Yn diweddar mae cartref gofal i oedolion ifainc ag anabledd dysgu wedi agor.
I gael gwybodaeth am fusnesau a chyfleusterau lleol gweld, CYFEIRLYFR Y PLWYF.

Awyrlun o dde Pencader